Voor de mensen om me heen
Mijn brein
Hoe mijn hoofd werkt — autisme en ADHD, waar ik op mijn best ben, hoe ik denk en verwerk, en waarom je het er niet uit kunt slaan. Lees rustig door.
1 · Autisme & ADHD — hoe mijn hoofd werkt
Ik heb hoogfunctionerend autisme en ADHD — samen heet dat AuDHD. Twee tegenpolen in één hoofd: gas en rem, allebei vol ingetrapt. En juist die twee zijn, met de goede structuur, mijn grootste kracht. Onthoud bij het lezen: geen twee mensen met autisme zijn hetzelfde. Dit is niet 'zo is autisme' — dit is 'zo is Carolien'.
Bij elk nieuw apparaat zit een handleiding, en bij mensen niet. Daarom schreef ik hem zelf.
🧭Mijn autisme vraagt
Voorspelbaarheid en vaste ritmes. Eén ding tegelijk, en dat afmaken. Rust en weinig prikkels. Mijn brein filtert prikkels niet vanzelf — dus alles komt even hard binnen, en sorteren kost energie.
⚡Mijn ADHD zoekt
Nieuwe ideeën en afwisseling. Tien dingen tegelijk beginnen. Actie, energie en avontuur. Mijn aandacht kiest zelf waar hij heen gaat — naar wat nieuw of interessant is, niet altijd naar wat moet.
🔊Ik ben een versterker
Stop er een kwartje in en je krijgt honderd euro terug. Aandacht, duidelijkheid en vertrouwen betalen zich bij mij dubbel terug. Maar het werkt ook andersom: druk en onvoorspelbaarheid komen net zo uitvergroot terug.
Het verbond. Geef die twee een scheidsrechter en er gebeurt iets moois. Die scheidsrechter heet structuur. Mijn autisme bepaalt het spoor — de vaste wereld, de vaste opbouw. Mijn ADHD levert de stoom — de ideeën, de liedjes, de vaart. De één bewaakt, de ander verzint. Samen bouwen ze iets wat geen van beiden alleen zou kunnen — dit hele Kaatje&Mup is er het bewijs van.
Eerst begrijpen, dan pas veranderen. Voordat ik iets bij mezelf kan veranderen, moet ik het eerst helemaal snappen. Overtuig me niet met 'vertrouw me nou maar' of 'voel het gewoon aan' — dat werkt averechts. Leg me uit hóé het zit, en ik ga vaak sneller mee dan je verwacht. En wat ik eenmaal begrijp, zit ook goed vast.
'Je merkt er niks van aan jou.' Dat compliment is lief bedoeld, en ik snap 'm. Maar het betekent eigenlijk: je camoufleert uitstekend. En dat camoufleren — mijn hele dag sociaal meebewegen alsof het vanzelf gaat — is nu net wat mij het meeste kost. Hoe minder je van mijn autisme merkt, hoe harder ik op dat moment aan het werk ben.
2 · Op mijn best: het podium
Na alle uitleg zou je bijna denken dat mijn leven één grote handleiding is. Niks daarvan. Wil je mij op mijn allerbest zien, kom dan naar een voorstelling — daar zijn mijn autisme en ADHD geen diagnoses meer, maar talenten.
Een zaal met honderd paar ogen is voor mij veiliger dan een verjaardag met tien.
🎭De mooiste paradox
Een zaal met honderd paar ogen is voor mij veiliger dan een verjaardag met tien mensen. Op het podium heb ik een script; op een verjaardag niet.
🎶Waar alles samenvalt
Het script staat vast — dat is mijn autisme, dat zich veilig weet. En binnen dat vaste kader mag mijn ADHD helemaal los: spelen, zingen, improviseren op wat de zaal doet.
💫Zelfs op rood
Een voorstelling kan ik altijd geven, welke kleur ik ook heb. Sterker nog: sta ik diep in het rood, dan geef ik vaak juist mijn allerbeste voorstellingen.
Wil je mij op mijn allerbest zien? Kom naar een voorstelling — en neem iemand mee. Een volle zaal is de mooiste steun die er bestaat.
3 · Mijn taal en mijn tempo
Als je één ding onthoudt van deze hele site, laat het dit zijn: ik doe niet moeilijk, ik doe grondig. Mijn brein verwerkt informatie van onderaf — eerst alle details, dan pas het grote plaatje. Dat kost tijd, en dat verklaart bijna alles hieronder.
Als je boe roept, schrik ik pas morgen.
🕒Mijn beste antwoord komt later
In een gesprek praat ik vlot mee, maar mijn echte reactie komt pas onder de douche, op de fiets, of de volgende ochtend. Vraag me dus geen beslissing ter plekke. 'Daar kom ik morgen op terug' is mijn beste zakelijke zin. Ik zeg weleens voor de grap: roep je boe, dan schrik ik pas morgen.
💬Liever meerdere korte gesprekken
Eén lang marathongesprek werkt voor mij slechter dan een paar korte, verspreid over een paar dagen. In het eerste komt de informatie binnen, daarna gaat mijn hoofd malen, en pas daarna kom ik terug met de echte vragen. Alles in één keer uitpraten voelt als een wervelwind in mijn hoofd.
🗣️Laat me eerst even ventileren
Op oranje of rood ben ik vooral zender: ik moet eerst mijn eigen hoofd even kwijt. Is dat besproken, dan komt er ruimte vrij en ben ik daarna één en al aandacht voor jou. Laat dus niet twee gesprekken door elkaar lopen — geef mijn hoofd eerst even de ruimte.
🎯Duidelijkheid is mijn aan-uitknop
'Dinsdag om tien uur, duurt een uur, dit is het onderwerp' kost mijn hoofd bijna niets. 'We moeten binnenkort eens wat afspreken' kost dagen — dan reken ik alle mogelijke invullingen alvast door. En ik neem alles letterlijk, dus zeg wat je bedoelt en bedoel wat je zegt.
🎭Ik voel van alles, maar weet niet altijd wat
Mijn gevoel komt vaak later dan de situatie. Vraag me midden in een lastig moment niet 'hoe voel je je nu?' — het antwoord is er dan simpelweg nog niet. Geef me tijd, en mijn echte gevoel komt vanzelf: onder de douche, op de fiets, de volgende ochtend.
📄Zet het kort op papier
Een afspraak van drie regels per app, en hij bestaat — en dan gebeurt het ook, gegarandeerd. Wat op papier staat, hoeft mijn hoofd niet te onthouden, en dan blijft er ruimte over voor het echte werk.
4 · Je kunt het er niet uit slaan
Dit is misschien wel het belangrijkste om te weten als je met mij omgaat. Sommige mensen denken dat mijn autisme eruit te slaan valt — niet met vuisten, maar met pittige peptalks ('stel je niet zo aan, gewoon doen'), met boosheid en verwijten over iets wat ik niet kan veranderen. Dat werkt niet. Mijn autisme gaat nergens heen — zo is mijn brein gebouwd. En al die jaren van ertegenaan duwen hebben er niets aan veranderd, ze lieten alleen littekens achter.
🚫Druk zet mij niet aan, maar uit
Een verwijt over mijn autisme is voor mij geen feedback op gedrag — het is een afwijzing van wie ik ben, want dit brein kan niet uit. Druk zet mijn brein niet aan. Druk zet mij uit: de deuren gaan dicht en ik trek me heel verdrietig terug.
🎯Kritiek mag — op de goede plek
Kritiek op iets wat ik kán veranderen helpt me juist. Als het over verbeteren gaat, kan ik daar veel van hebben. Maar kritiek op wie ik ben, breekt me af. Het verschil tussen die twee is alles.
🤝Wat wél werkt
Leg me uit, denk met me mee, en sta naast me terwijl ik worstel met een verandering. Help me niet door te zeggen dat ik moet loslaten — help me door er gewoon te zijn.
Ik ben een versterker — ook hier. Al die verwijten stapelen zich op tot één ding: dan word ik knetter onzeker. Maar het omgekeerde werkt net zo sterk: een beetje begrip, en iemand die naast me staat, maakt me juist een stuk steviger. Stop er iets liefs in, en je krijgt er honderd euro voor terug.
